امروز: چهارشنبه, 25 مهر 1397

آداب و رسوم قراخيل

بسم الله الرحمن الرحیم

در اینجا قصد داریم بخشی از آداب و رسوم قراخیل را به شما عزیران معرفی کنیم،بعنوان بخش نخست برخی از بازیهای محلی را که از قدیم در قراخیل انجام میگرفته شرح داده می شود:

  بازیهابخش وسیعی ازسرگرمیهای جوانان درمجالس عروسی است.بازیهایی که ازقدیم الایام در روستای قراخیل مرسوم بوده وامروزه هم کم وبیش مرسوم است عبارتند از:

1-چش دوسه کا 2-بورده بورده کا 3-لال بازی 4-زمزمه 5-قرداش کا 6-مرغنه کا 7-نفارکا 8-لینگ کشی 9-تب کاتب چو 10-چوچو 11-رودکا 12-چرخک کا 13-شاه وزیرکا 14-مرده گیری 15-رسن کا 16-ایّاپر 17-کلنگ کا 18-سوته کا 19-هفت سنگ کا 20-کمربندکا 21-خربون کا.

 دودکا:

تعداد زیادی ازداوطلبان دور هم حلقه زده،دایره مانند به صورت چمپاته مینشینند یکی از شرکت کنندگان برخاسته پیرامون دیگران به حرکت در می آید و بازدن به پشت یکی از شرکت کنندگان وباگفتن واژه ی«دود»شروع به دویدن میکند و دور بازیکنان میدود،نفر کتک خورده هم اورا دنبال میکند،اگرشخص دوم بتواندبه اودسترسی یابدوکتکش راجبران نماید،نفراول مینشیندولی اگرنتوانداورابزندشخص اول به پشت بازیکن دیگرمیزندوخودجای او مینشیند.نفرجدید(سومی)بایدبه تعقیب نفر(دومی)بپردازد،وهمینطور تا آخر....

 

مرغنه کا:

دراین بازی کلیه بازیکنان کلاهی راکه معمولانمدی بود،بر سرمیگذاشتند.دردست شخص میدان دارتخم مرغی قرار داشت میداندارذست خود رامخفیانه به زیر کلاهای تک تک افراد قرارمیدادوتخم مرغ رازیریکی ازکلاه هامیگذاشت وفرد دیگری به عنوهن کمک او،بالفوربه سر بازیگران میکوبیدتخم مرغ زیرکلاه یکی که قرار داشت باکوبیدن دست کمک میدانداربه سرهایشان له میشد،وموجبات خنده وشادی دیگران را فراهم میساخت.

 زمزمه كا:

این بازی تقریبا به بورده بورده کا شبيه میباشد،بازی به این صورت انجام میگیرد که:تعدادی از جوانان شرکت کننده دورهخم به صورت مدوّرنشسته خودرابه حالت  خمیده وجفت درکنارهم قرارمیدهندکه نوک انگشتان بازیکنان به هم برخورد مینمایداززیرپاها هم تونلی درست میشودآنگاه فردی باچشم بسته دروسط این حلقه روی پاهای بازیکنان قرار میگیردیکی از افراد با گفتن جمله ی زمزمه زم زم زمه چطورمی زمه کتک را به پشت نفروسط میکوبدوبلا فاصله کتک(شلاق پارچه ای) رااز زیرپاهایش رد میکندوبه دست دیگران میسپرد شخص وسطی که همچنان چشمانش بسته است باید تلاش کند وکتک رابه دست بیاوردبازی زمزمه وکتک خوردن نفر وسط آنقدرادامه میابدکه فرد وسطی بتواند ازکتک خوردن نجات یابد.کتک را از دست هر کسی که گرفته شودبه وسط میآیدوکتک میخورد.               

لال بازی:   

در این بازی عده ای از افراددور هم به صورت دوزانو مینشیند.سرگروه بازی رابه این ترتیب آغازمیکند که از خوداز خود حرکاتی در می آورد،مثلادست خود را به زانووسینه نفر کناری خود میزند این شخص باید همین عمل را برروی نفذر بغل دستی اش تکرار نمایدوهمینطور تا آخر.اگر درحین بازی شخصی نتواند این حرکات را تقلید نماید و یا خنده اش بگیرد بیاید از طرف سایر بازیکنان تنبیه میشود.در هر دور اصواتی یا حرکاتی به مجموعه اولیه این بازی افزوده میشود. تنبیه این بازی به این طریق که خطا کننده دروسط میدان نشسته و پشتش را هم مینمهید وسایر بازیکنان دستهایشان را روی هم قرار داده،محکم به پشت او میکوبند.

بازي ها به تفکيک سن:

1-کمربند کا يا کمربند بازي براي جوانان بوده است 2-چليک کا براي بچه هاي خردسال است 3-چلو پلو هم براي جوانان و نوجوانان است و هم براي پير مردها به اين ترتيب که اگر پدري به بچه اش کاري را دستور مي داد و فرزند درست انجام نمي داد يا اصلا انجام نمي داد از اين بازي براي تنبيه استفاده مي شد.بازي به اين صورت انجام مي شد که پدر دستش را بصورت تقريبا آهسته مشت مي کرد و پسر مي بايست انگشتش را وارد دست پدر کند؛البته پسر بايد اين کار را سريع انجام مي داد تا پدر انگشت پسر را در دستش و يا در مشتش قفل نکند؛اگر پدر موفق مي شد که انگشت پسر را در اختيار بگيرد آنوقت آن کاري را که پسر بدرستي انجام نداده بود به يياد پسر مي آورد و او را مواخذه مي کرد.در قديم پدر با پسر گفتگو فراوان مي نمود مثل دو برادر 4-چرخک بازي 5-پاپلوس کا 6-خر بيته کا 7-خر بون کا ؛در خربون کا چهار يا پنج نفر سرهاي خود را با خم کردن دور هم جمع کرده و يک نفر به عنوان نگهبان با ريسماني که سر آن بدست يکي از اين به اصلاح خرها وصل بود و يک سر آن به دست نگهبان بود از آنها از افرادي که مي خواستند از بيرون بر روي اين خرها سوار شوند مراقبت مي نمود.اين بازي براي جوانان بوده است 8-سر بپرسه کا 9-هلي تلي؛اين بازي در توان و حوصله جوانان بوده است 10-اغوذ بازي 11-چوب را 12-اتا کل دارمبه 13-اي زمزمه(زمزمه کا) 14-شاه وزير کا 15-کتک کا 16-سيت کا 17-چش دار کا 18-جا بخرد کا 19-ازو 20-       کاک کا 21-خنه کا 22-برار برار 23-عروس کا 24-شق بپرسه کا 25-عمو خر تاش 26-پرپر کا

کمر بند کا:اين بازي يک بازي هشت نفره است که به دو گروه چهار نفره تقسيم مي شوند؛به اين صورت که چهار کمربند در چهار گوشه زميني با ابعاد مشخص قرار مي دادند  و يک کمربند نيز در وسط اين زمين چهار گوش قرار مي دادند و افرادي که در بيرون از زمين بودند(چهار نفر)بايد سعي کنند مي کردند که ابتدا کمربندهاي چهار گوش زمين را می گرفتند و سپس کمربند وسط زمین را با مهارت با کمربند از داخل آن زمین می گرفتند در این میان جوانان ماهر و زبده ای بودند که با یک شیرجه و پشتک این کمربند را بدر می بردند البته با کمترین کتکی که می خورند!و چهار نفر بیرونی باید مراقب بودند که چهار نفر بیرونی نتوانند پنج کمربند را از زمین خارج کنند چون در پایان کار باید کتک های آنان را نوش جان می کردند.(البته چهار نفر بیرونی باید کمربندهای چهار گوش را با پا زدن به آن از زمین خارج می کردند)

کلنگ کا : فرض بر این که ما پنج نفریم و هر کدام یک چوب تراشیده تیز در دست داریم ، نفر اول چوب یا کلنگ خود را از طرف تیز آن بر زمین می کوبیدم یا پرت میکردم تا در زمین کاشته شود نفر بعد باید آنچنان این کار را تکرار می کرد  که کلنگ من را از جای در اورد و به همین صورت بازی ادامه پیدا میکرد.

 بازی چلوپلو : قبلا توضیح مختصری دادیم ، این بازی اثر تربیتی داشته و با انجاک این بازی با گفتن  چلو و پلو ، آنقدر این کلمه تکرار می شد تا فرزند دستش در مشت پدرش که گیر میکرد ، پدر وی را در مورد کار بدی که انجام می داد مورد عتاب و تنبیه قرار می داد و فرزند پیش دوستانش می گفت ( چلو پلو باعث بیه که امروز چو بخردمه )

در قدیم بزرگترها از سادگی بچه ها در جهت امور تربیتی استفاده می کردند به فرض آب دهنی روی زمین می انداختند و به فرزند می گفتند تو باید تا آب دهن خشک نشده بروی و از نانوایی نان بگیری و بیاری ، وگرنه اتفاق بدی می افتد.

 چرخک بازی : یک تکه چوب را عین تخم مرغ انتخاب و نوک آن را تیز می کردند و با استفاده از یک تکه چوب صاف و بلند و نخی که به سر چرخک و این تکه چوب صاف وصل می کردند جرخک را در یک سطح صاف می چرخاندن .

 خبر بتکا : یک بازی دسته جمعی و با استفاده از غافلگیری یکدیگر با کلمات یکدیگر را گول می دادند تا فرد در جواب دادن اشتباه کند و مستحق جریمه یا کتک خوردن شود .

 خربون بازی :  یک بازی گروهی با استفاده از دو گروه مثلا پنج نفر به صورت حلقه به دور هم جمع می شدند و طوری که سر آنها نزدیک به یکدیگر بود ، و دوش به دوش می شدند و یک نگهبان یا خربان یک به یک تکه طناب که یک سر آن به دست وی و سر دیگر به دست یکی از این پنج نفر بوده از آنها مواَظبت می کرده که افراد گروه دیگر روی سر اینها سوار نشوند گاهی اتفاق می افتاد که افراد رقیب و زرنگ و تر و فرض روی خربان و نگهبان  سوار میشدند .

پلنگ پرش ، سر بپر کا : بازی چند نفره می باشد که یک یه یک و به ترتیب به حالت رکوع خم شده و دیگر از روی او می پرد و او هم حالت رکوع می گیرد منتظر او می شود که نفر دیگری از روی وی بپرد .

 هلی تلی : با استفاده از تیغ درخت انار و لیمو آن را در زمین فرو می بردند یا می کاشتند و با استفاده از آلوچه یا هلی این بازی را شروع می کردند و بین خودشان قرار می گذاشتند ابتدا مشخصا بگویند که آلوچه ای را که می خواهند به سمت تیغ کاشته شده پرت کنند ، اگر روی تیغ گیر کرد که طرف بازی را بازنده و اگر گیر نکرد طرف بازی برنده اعلام میشد این را با کلمه هلی یا تلی مشخص می کردند اگر میگفت هلی آلوچه نباید به تیغ گیر می کرد .

چوب را : معمولا در درزی خانه بازی می شد و بصورتگروهی ، یک نفر به عنوان بازی گردان می بایست با استفاده از یک تکه چوب کوتاه ( 50  سانتی) بازی را با چرخاندن چوب به هر حالتی که دوست داشت ( معمولا ابتدا دورانی ) شروع می کرد

آرام آرام و  مرحله مرحله یک حرکت علاوه بر حرکت دورانی چوب با استفاده از انامهای بدن ، به بازی اضافه می کرد و دیگر اعضای به ترتیب حرکات بازیگردان را تکرار می کردند کلماتی که بازیگردان  برای بازی گردانی افراد اعضا می گفت به ای ترتیب بود چوب را ، کله گردان چوبسرا یا دست گاردان چوبسرا

 اتا کک دارمبه مرغنه کره ، بازی کلامی بوده و یک نفر شروع میکرد با این جمله که ات کرک دارمبه مرغنه کره و بعدا اعضا تکرار می کردند و در جمله بعد بازی گردان کلمه ای به این جمله اضافه می کرد و این کار را اعضا هم باید تکرار میکردند و آنقدر این بازی را ادامه می دادند تا بترتیب اعضای بازی از دور خارج شوند .

 برار برار : یک بازی محلی بوده که نیاز به تمرکز حواس داشته و بازی به ترتیب زیر اجرا می شود

چشم شخص را می بندند و فردی را انتخاب می کردند که با انگشت از پشت سر شخص چشم بسته را به جلو هدایت و در یک مسیر با یکدیگر راه بروند و در در طول این مسیر یک همراه بصورت ثابت از فرد چشم بسته سوال می کرد که بربر برار ته ره کی وینه و شخص باید از بین اعضا یکی را حدس میزد ، گاهی اتفاق می افتاد که در طول مسیر شخص دیگری با مهارت جایش را با فرد پشت سری عوض می کرد .

 عروس سنگ کا : بازی یک قل دو قل فارسی بوده و ترتیب اجرای بازی به این صورت می باشد که بازی با دو نفر انجام می شد با استفاده از پنج سنگ گرد به اندازه کوچکتر از گردو یک دست را به صورت حالت دروازه فوتبال حالت می داده و پنج سنگ دیگر را جلو این دست حالت داده شده پهن میکرد و فرد دوم یک سنگ را که به این دروازه نزدیکتر بود به عنوان سنگ عروس ( مزاحم ) انتخاب می کرد و  شخص باید طوری چهار سنگ دیگر را با پرت کردن یک سنگ به هوا و رد کردن بقیه سنگها از این دروازه رد می کرد که به سنگ عروس برخورد نکند و سنگی که به هوا پرت شد را نیز بتواند روی هوا مجددا بگیرد .

 شق بپرسکا :

معمولا جوانان این بازی را انجام می دادند بطوری که اشخاص باید بصورت صاف می ایستادند و دیگر فقط با استفاده از تکیه گاه دست باید از روی این افراد بدون برخورد به طرف دیگر می پریدند .

نظرات   

 
علی اصغر
+2 #5 علی اصغر در تاریخ: پنج شنبه 29 خرداد 1393 ، ساعت 01:03 ب ظ
خوب بود.ممنون
نقل قول
 
 
وایسادنیامسافرم
+2 #4 وایسادنیامسافرم در تاریخ: شنبه 23 آذر 1392 ، ساعت 08:09 ب ظ
أه چقد بازی جالب .خییلیی خوشم اومدو علاوه براینکه بهم چیز اضافه شد کلی بازی یاد گرفتم که با بچه ها بازی کنم . آخه ازبس بازی کردیم دیگه بازی جدید کم آوردیم .
خله ممنون . شمه دست دردنکنه :-)
نقل قول
 
 
گمنام
+1 #3 گمنام در تاریخ: جمعه 17 آبان 1392 ، ساعت 12:08 ب ظ
خوشبحال شما پسرا :-x
نقل قول
 
 
حسين
+3 #2 حسين در تاریخ: دوشنبه 13 آبان 1392 ، ساعت 12:08 ب ظ
ياد خرمن كا بخير :lol:
نقل قول
 
 
jalal
0 #1 jalal در تاریخ: یکشنبه 12 آبان 1392 ، ساعت 09:08 ق ظ
همش كه شد بازي پس خود آداب و رسوم كو؟!
نقل قول
 

ارسال نظر

کد امنیتی
بارگزاری مجدد

طراحی قالب توسط : گروه برنامه نویسی قرمز